Review

Rens weet de complexiteit van filosofie, psychologie en organisatie-leer in dit boek duidelijk te benoemen én concrete handvatten te geven over hoe je hiermee om kunt gaan.

Maar mogelijk de belangrijkste les van allemaal: Je leert iets door het te doen.

Vanwege de interesse die ik heb in coaching door Rens, heb ik een introductiegesprek aangevraagd. Tijdens dit gesprek raadde Rens mij aan dit boek te lezen. Véél van datgene dat hij in een traject aanbied heeft hij in dit boek omschreven.

Eerst maar het boek lezen dus. Dat heb ik inmiddels gedaan.

Na het lezen van het boek, lijkt het erop dat een zinsnede die ik op mijn boekenlegger heb geschreven het boek aardig samen vat:

“Van één uniek ik-zelfbeeld naar het realistische wij-ik-zelfbeeld.”

Rens legt uit dat een goed leider zich eerst op de dialoog met zichzelf richt, voordat die persoon met een ander in gesprek gaat. Hiertoe introduceert hij het vergroten van zicht op jezelf door meerdere eigen ik-posities te verkennen.

Ik-posities zijn de rollen die je als persoon inneemt in je leven. Door deze ik-posities te benoemen kun je deze in gedachten met jezelf bewust benoemen. Hierdoor wordt je meer bewust van iedere positie en wat die op allerlei verschillende momentenen te bieden heeft.

Later in het boek legt Rens uit dat de verschillende ik-posities met elkaar in dialoog kunnen gaan. Door bewust de dialoog tussen deze verschillende onderdelen van het zelf te voeren, stel je jezelf in staat om steeds bewuster positie te kiezen. Iedere keer weer passend bij wat een moment nodig heeft.

Op deze manier leer je steeds beter om de krachtigste versie van jezelf, degene die het beste past bij de situatie waar je op dat moment in verkeert, in te zetten.

In mijn aanpak voor JAMBA now was reeds een verkennende dialoog, een waarderende discussie en besluitende fase opgenomen. Dit boek me het inzicht gegeven dat hier een fase voor hoort: wie ben ik! De wijze waarop Rens aandacht schenkt aan de ik-posities maakten dit wel enorm helder.

Naast de dialoog tussen ik-posities schenkt Rens ook aandacht aan verschillende communicatiestijlen. Van de dialoog tot debat, en als je de dialoog kunt overstijgen, daarboven een meta-dialoog – de krachtigste communicatievorm van allemaal.

Via de dialoog gaan we met elkaar divergeren, we verkennen steeds meer onderdelen van het onderwerp. Door daarna tot discussie over te gaan kunnen we convergeren, we halen uit alle onderdelen de meest belangrijke, of we tillen deze naar een hoger niveau. Via de meta-dialoog stijgen we deze vormen uit en gaan zo van de direct tastbare dimensie naar betekenis en het hogere doel. In de metaloog gaat betekenis stromen, waarmee nieuwe en creatieve inzichten ontstaan. In de flow van betekenissen ontstaat een extatisch gevoel waarmee doorbraken behaald worden.

Anders in het kort: in de dialoog en metaloog ontstaat nieuwe betekenis. In discussie en debat zoeken we hierin de logische betekenis.

Het plaatsen van jezelf kan in de horizontale dimensie tijd – verleden, heden, toekomst – of in de verticale dimensie zelf – realiteit, doel, normen & waarden. Velen ‘zitten vast’ in het nadenken in tijd, terwijl échte waarde ontstaat door de verticale dimensie te duiden. Door de nadruk op de verticale dimensie te leggen lééf je meer en vaker in het nú. Hierdoor kun je nieuwe betekenis geven aan je-zelf.

Als je een gesprek leidt, dan is het belangrijk om goed voorzitterschap te tonen. Een van de eigenschappen van een goede voorzitter is dat die in staat is om expliciet te benoemen in welke fase van een gesprek we ons bevinden.

Het totaal plaatst Rens in een 3 x 3 conceptueel model:

• 3 bronnen van beïnvloeden
  • Non-verbaal doen (handen)
  • Ratio denken (hoofd)
  • Intuïtie voelen (hart)
• 3 stijlen van beïnvloeden
  • Visie schetsen
  • Pull
  • Push
• Basisrollen
  • Ondernemer
  • Manager
  • Coach

4 condities voor de generatieve dialoog

• Luisteren
• Respect tonen
• Je oordeel vertragen
• Je stem laten horen

Voor iedereen die zich wenst te ontwikkelen als persoon, in relatie met jezelf en/of in relatie met anderen raad ik dit boek aan.

Enkele andere lessen die in dit boek aan bod komen:

• Werk aan jezelf. De persoon die je gisteren was is de enige vergelijking voor wie je vandaag bent en morgen kunt zijn.
• Door het gesprek met je eigen ik-posities en met anderen aan te gaan, kun je via verschillende communicatiestijlen ervoor kiezen verandering te duiden, vorm te geven en te integreren in je (samen)werking.
• Het geheel bevat altijd complexiteit, dit geeft ons een paradox als we concreet zaken in beweging willen brengen (het bestaat wel of niet in de echte wereld), we moeten dus voorbereid zijn op onvoorspelbaarheid om het geheel en de echte wereld met elkaar in verbinding te brengen.